Willem Meester

Schijnbaar zit het antwoord in mij

Een tien voor taal

‘‘Pap, heb je tijd en zin in een stukje tekst?’
‘Natuurlijk zoon, stuur maar door.’

Mijn vader is een kanjer. Zijn huid rood als een indiaan, zijn hart groter dan die van mij. Taal is zoveel meer dan juist gespelde woorden en perfect gevormde zinnen. Het is ook gevoel, beleving, energie. Daarnaast zorgt het voor verbinding. Mijn vader en ik zijn altijd al goed, maar het samen mijmeren over teksten schept nog meer een band. Een vader zoonrelatie, hij de meester en ik zijn leerling.

Op de momenten dat ik onzeker door mijn teksten ga en als een speurneus op zoek ben naar wat er mogelijk fout is gegaan, denk ik aan de taal van mijn dochters. Ze hebben nog geen rode strepen door hun zinnen staan. Het is een spel en ze spelen het zonder schaamte, ze vormen zinnen met de woorden die ze op dat moment beheersen.

‘Nee Stella. Dat gaat pas wanneer je wat ouder bent.’ zeg ik haar.

Ze kijkt naar de grond, drukt haar lippen op elkaar en kijkt vervolgens naar de klok. Enkele ogenblikken is ze stil.

‘Nu mag het. Ik ben nu ouder.’

Dit is toch prachtig. Soms voel ik de neiging haar te verbeteren, maar dan laat ik het. De glimlach die zij met haar dichtende manier van praten op mijn gezicht tovert, is mij meer waard dan een tien voor haar eerste kleutertaaltoets.

Wanneer ik een eigen school zou runnen zou het “De omgekeerde wereld” heten en het draaien om het maken van fouten. Het kind dat oprecht de meeste fouten maakt mag een uur langer buiten spelen. Ouders worden uitgenodigd voor een gesprek waarin het kind geprezen wordt, dan wordt er besproken dat het een voorbeeld voor de klas is. Op het rapport staan geen vakken zoals taal, rekenen of wereldoriëntatie, die zijn op deze school zo vanzelfsprekend, daar hoef je geen oordeel aan te koppelen. Eerlijkheid, empathie, openheid, socialiteit, jezelf zijn, spelen, behulpzaamheid en fouten maken staan er wel op. Het kind vult zelf het rapport in en mag de meester inschakelen indien het feedback of hulp nodig heeft. Want hoe kun je een ander persoon hier op beoordelen? Dat gaat niet.

Nu durven we geen fouten te maken. We zeggen sorry wanneer we ons vergissen en je krijgt geld van je oma wanneer er een tien op je rapport staat. Dat is gek. Want wanneer we als kind leren zitten, lopen, kauwen, plassen en poepen doen we niks anders dan fouten maken. Niemand die je daar dan op aanspreekt of een rode streep door je luier zet. Toch, leren we langzaamaan dat we geen fouten mogen maken. Het kind met de juiste antwoorden ontvangt een sticker, de school met de beste resultaten een groen label.

Dat gaat tegen de natuur in. Het brengt een onzekere angstcultuur met zich mee en we vallen met bosjes om. Misschien is burn-out wel een gezonde reactie van een mens dat verleerd is, om te gaan met het maken van fouten. Het heeft steeds maar vergissingen gemaakt (want die zijn onvermijdelijk, perfectie is een illusie) en zichzelf dat kwalijk genomen. Dat kost enorm veel energie. Op het moment van burn-out trekt het lichaam aan de bel en zegt: en nu ga je maar eens lekker fout op de bank liggen.

Laten we het maken van fouten weer koesteren. Denk de volgende keer dat je je rot voelt omdat je een verkeerd antwoord geeft eens terug aan het moment toen je voor het eerst liep en een punaise tegenkwam, of dat je voor het eerst zonder zijwieltjes door de straten reed en een lantaarnpaal kuste.

Herinner dat je door fouten maken vaardigheden geleerd hebt die je nooit meer niet kunt. Moedig elkaar aan, wanneer je fouten maakt en geef mij een compliment indien je een taalfout tegenkomt.

En doe dit allemaal met verdomd veel liefde. Want zeg nou zelf, dan zijn we toch het gelukkigst?

Wil je op de hoogte blijven van komende verhalen? Laat je mailadres achter en je bent de eerste die het hoort.